تبلیغات
فرق و ادیان شافعی حنفی شیعه مالكی دواعش American dollars against Shia - حدیث کاغذ از سایت عرفان آباد(اهل تسنن) و سایت ولی عصر(شیعه)2
سه شنبه 1392/07/30

حدیث کاغذ از سایت عرفان آباد(اهل تسنن) و سایت ولی عصر(شیعه)2

• نوشته شده توسط: به لطف مولی هدایت شدم

نكته ششم: نقل روایت از كودكان خردسال در منابع اهل سنت

پیش از این گفتیم كه از دیدگاه احمد بن حنبل، ابن عباس در زمان وفات رسول خدا صلى الله علیه وآله، پانزده سال سن داشته است.

اهل سنت بر این مطلب اتفاق دارند كه از یك كودك سیزده ساله و حتى پایین‌تر از آن مى‌توان روایت نقل كرد.

خطیب بغدادى در این باره مى‌نویسد:

وقال قوم الحد فی السماع خمس عشرة سنة وقال غیرهم ثلاث عشرة وقال جمهور العلماء یصح السماع لمن سنه دون ذلك وهذا هو عندنا الصواب .

گروهى گفته‌اند كه حد شنیدن ورایت پانزده سال است، دیگران گفته‌اند كه سیزده سال است؛ اكثر علما گفته‌اند كه شنیدن روایت از كسانى كه كمتر از این نیز سن داشته‌اند نیز صحیح است. این دیدگاه از نظر من ، صحیح است.

البغدادی، ابوبكر أحمد بن علی  بن ثابت الخطیب (متوفاى463هـ)، الكفایة فی علم الروایة، ج 1   ص 54 ، تحقیق: ابوعبدالله السورقی، إبراهیم حمدی المدنی، ناشر:المكتبة العلمیة - المدینة المنورة.

عبد الله بن زبیر در جنگ خندق حد اكثر پنج سال داشته است؛ اما مى‌بینیم كه در صحیح مسلم و دیگر كتاب‌هاى اهل سنت ، وقایع جنگ خندق از زبان او نقل شده است:

حدثنا إسماعیل بن الْخَلِیلِ وَسُوَیْدُ بن سَعِیدٍ كلاهما عن بن مُسْهِرٍ قال إسماعیل أخبرنا عَلِیُّ بن مُسْهِرٍ عن هِشَامِ بن عُرْوَةَ عن أبیه عن عبد اللَّهِ بن الزُّبَیْرِ قال كنت أنا وَعُمَرُ بن أبی سَلَمَةَ یوم الْخَنْدَقِ مع النِّسْوَةِ فی أُطُمِ حَسَّانَ فَكَانَ یطأطىء لی مَرَّةً فَأَنْظُرُ وأطأطىء له مَرَّةً فَیَنْظُرُ فَكُنْتُ أَعْرِفُ أبى إذا مَرَّ على فَرَسِهِ فی السِّلَاحِ إلى بنى قُرَیْظَةَ.

از عبد الله بن زبیر نقل شده است كه من و عمر بن أبى سلمه در روز خندق به همراه زنان در قلعه حسان بودیم، گاهى او بر پشت من بالا مى‌رفت و گاهى من بر پشت او تا جنگ را نگاه كنیم؛ من پدرم را شناختم كه مسلح بود و با اسبش به طرف بنى قریظه مى‌رفت...

النیسابوری القشیری ، ابوالحسین مسلم بن الحجاج (متوفاى261هـ)، صحیح مسلم، ج 4   ص 1879، ح2416، كتاب فضائل الصحابة، باب من فضائل طلحة والزبیر ، تحقیق: محمد فؤاد عبد الباقی، ناشر: دار إحیاء التراث العربی - بیروت.

نووى در شرح این روایت مى‌گوید:

وفی هذا الحدیث دلیل لحصول ضبط الصبی وتمییزه وهو بن اربع سنین فان بن الزبیر ولد عام الهجرة فی المدینة وكان الخندق سنة اربع من الهجرة على الصحیح فیكون له فی وقت ضبطه لهذه القضیة دون اربع سنین وفی هذا رد على ما قاله جمهور المحدثین انه لا یصح سماع الصبی حتى یبلغ خمس سنین والصواب صحته متى حصل التمییز وان كان بن اربع أو دونها.

این حدیث دلالت مى‌كند بر حصول ضبط كودك و تمییز او؛ در حالى كه او چهار ساله بوده است. زیرا ابن زبیر در سال اول هجرت در مدینه به دنیا آمده و جنگ خندق كبنابر نظر صحیح در سال چهارم بوده است؛ پس او در زمان ضبط این روایت، كمتر از چهار سال داشته است.

این روایت ردى است بر آن چه كه اكثر علما گفته‌اند كه «صحیح نیست شنیدن روایت از كودك تا این پنج ساله شود» نظر صحیح این است كه وقتى كودك ممیز شود، نقل روایت از او صحیح است؛ حتى اگر چهار ساله یا كمتر از آن باشد.

النووی الشافعی، محیی الدین أبو زكریا یحیى بن شرف بن مر بن جمعة بن حزام (متوفاى676 هـ)، شرح النووی علی صحیح مسلم، ج 15   ص 189 ، ناشر: دار إحیاء التراث العربی - بیروت، الطبعة الثانیة، 1392 هـ.

وقتى عبد الله بن زبیر چهار ساله بتواند روایت نقل كند و روایت او در صحیح مسلم نیز بیاید، چرا ابن عباس كه پانزده سال داشته است، روایتش قبول نشود؟

معیار نقل روایت از كودك،‌ از دیدگاه اهل سنت:

همان‌طور كه نووى تصریح كرد، در نقل روایت از كودك سن او مهم نیست؛ بلكه مهم این است كه آیا ممیز هست یا خیر . اما به چه كودكى مى‌توان ممیز گفت؟

خطیب بغدادى در این باره مى‌نویسد:

سألت موسى بن هارون الحمال متى یسمع الصبی الحدیث قال إذا فرق بین البقرة والحمار.

از موسى بن هارون حمال سؤال كردم: چه زمانى مى‌شود از یك كودك روایت شنید؟ گفت: زمانى كه بین گاو و خر فرق بگذارد.

البغدادی، ابوبكر أحمد بن علی  بن ثابت الخطیب (متوفاى463هـ)، الكفایة فی علم الروایة، ج 1   ص 65 ، تحقیق: ابوعبدالله السورقی، إبراهیم حمدی المدنی، ناشر:المكتبة العلمیة - المدینة المنورة.

همین مطلب را ابو عمرو شهرزورى در مقدمه ابن الصلاح، شمس الدین سخاوى در فتح المغیث و ابراهیم بن موسى الأنباسى در الشذاء الفیاح نوشته‌اند:

الكردی الشهرزوری ، أبو عمرو عثمان بن عبد الرحمن بن عثمان (متوفاى643هـ) ، علوم الحدیث (مقدمة ابن الصلاح)، ج 1   ص 129 ، تحقیق : نور الدین عتر ، ناشر : دار الفكر المعاصر - بیروت - 1397هـ - 1977م.

السخاوی، شمس الدین محمد بن عبد الرحمن (متوفاى902هـ)، فتح المغیث شرح ألفیة الحدیث، ج 2   ص 15 ، ناشر: دار الكتب العلمیة - لبنان، الطبعة: الأولى، 1403هـ.

الأبناسی المصری الشافعی ، أبو إسحاق برهان الدین إبراهیم بن موسى بن أیوب (متوفاى802هـ)، الشذا الفیاح من علوم ابن الصلاح ،  ج 1   ص 275 ، تحقیق : صلاح فتحی هلل ، ناشر : مكتبة الرشد - الریاض ، الطبعة : الأولى، 1418هـ ـ 1998م .

سراج الدین انصارى معرف به ابن ملقن در المقنع در این باره مى‌نویسد:

وأما كتابته وتقییده فمن حین أهله له ویختلف باختلاف الأشخاص ولا یتقید بسن مخصوص . فقال موسى بن هارون إذا فرق بین البقرة والدابة.

اما نوشتن و شروط آن: پس از زمانى است كه شایسته این كار بشود. این شایستگى، در مقیاس با اشخاص مختلف است و مقید به سن خاصى نیست. موسى بن هارون گفته: زمانى مى‌شود از كودك روایت نقل كرده كه بین گاو و دیگر جانداران تفاوت قائل شود.

الأنصاری الشافعی، سراج الدین أبی حفص عمر بن علی بن أحمد المعروف بابن الملقن(متوفاى804هـ)، المقنع فی علوم الحدیث ، ج 1   ص 290 ، تحقیق : عبد الله بن یوسف الجدیع ، ناشر : دار فواز للنشر - السعودیة  ، الطبعة : الأولى ، 1413هـ

بدر الدین عینى در شرح صحیح بخارى در این باره مى‌نویسد:

واختلفوا فی السن الذی یصح فیه السماع للصغیر ، فقال موسى بن هارون الحافظ : إذا فرق بین البقرة والدابة .

علما در باره سنى كه شنیدن روایت از كودك درست است،‌ اختلاف كرده‌اند، پس موسى بن هارون حافظ گفته: زمانى مى‌شود از او روایت نقل كرده كه بین گاو و دیگر جانداران فرق بگذارد.

العینی الغیتابی الحنفی، بدر الدین ابومحمد محمود بن أحمد (متوفاى 855هـ)، عمدة القاری شرح صحیح البخاری، ج 2   ص 68 ، ناشر: دار إحیاء التراث العربی – بیروت.

دختر شیرخواری كه پاسخ مسائل فقهی را می‌داد

محیى الدین ابن عربى داستان‌هاى مختلفى را در باره كودكانى كه در گهواره و یا حتى در شكم مادر سخن گفته‌اند، در كتاب الفتوحات المكیه جمع‌آورى كرده است .

وى در دامه داستانى را از دختر خودش نقل مى‌كند كه واقعا شنیدنى است:

وأما ما یناسب الكلام فإن ابنتی زینب سألتها كالملاعب لها وهی فی سنّ الرضاعة وكان عمرها فی ذلك الوقت سنة أو قریباً منها فقلت لها فی حضور أمها وجدتها یا بنیة ما تقولین فی الرجل یجامع أهله ولا ینزل فقالت یجب علیه الغسل فتعجب الحاضرون من ذلك.

آن چه شایسته است در این جا گفته شود این است كه : من از دخترم زینب سؤال كردم؛ در حالى كه با او بازى مى‌كردم و او در سن شیرخوارگى ، یك ساله و یا نزدیك به آن بود. به او در حضور مادر و مادر بزرگش گفتم: اى دخترم ! نظر تو در باره مردى كه با همسرش نزدیكى مى‌كند؛ اما انزال صورت نمى‌گیرد چیست؟ پس گفت: غسل بر او واجب است. پس حاضران از این مسأله تعجب كردند.

ابن العربی الطائی الخاتمی ، محیی الدین بن علی بن محمد (متوفاى638هـ)، الفتوحات المكیة فی معرفة الاسرار الملكیة ، ج 4   ص 120 ، ناشر : دار إحیاء التراث العربی - لبنان ، الطبعة : الأولى 1418هـ ـ 1998م.

حلبى نیز همین قضیه را از ابن عربى نقل كرده است:

الحلبی، علی بن برهان الدین (متوفاى1044هـ)، السیرة الحلبیة فی سیرة الأمین المأمون، ج 1   ص 127 ، ناشر: دار المعرفة - بیروت – 1400.

نتیجه:

وقتى بشود از كودكى كه كمتر از چهار سال داشته و تنها مى‌تواند بین گاو و خر فرق بگذارد، روایت نقل كرد، همچنین وقتى دختر شیرخواره بتواند به سؤالات فقهى پاسخ دهد، نقل روایت از ابن عباس پنج ساله و یا حتى ده ساله چه اشكالى خواهد داشت؟

 

موفق باشید


نظرات() 



 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر